KHEDİ - KEDİLERDE AKROMEGALİ

KEDİLERDE AKROMEGALİ

Akromegali veya hipersomatotropizm, yetişkin hayvandaki kronik olarak büyüme hormonunun aşırı salgılanmasından kaynaklanır. Kedilerde akromegali, anterior hipofiz bezinin büyüme hormonu salgılayan bir tümöründen kaynaklanır. Kedilerde, bu tümörler yavaş büyür ve klinik belirtiler ortaya çıkmadan önce uzun bir süre mevcut olabilir.

Klinik bulgular
Akromegali daha yaşlı (8-14 yaş) kedilerde görülür ve özellikle erkeklerde daha sık görülür. Kontrolsüz diyabet mellitusun klinik belirtileri genellikle kedilerde akromegalinin ilk belirtisidir. Bu nedenle polidipsi, poliüri ve polifaji en sık görülen belirtilerdir. Kontrolsüz diabetes mellitus ile kedilerde yağsız vücut kitlesinin net ağırlık artışı akromegalinin önemli bir belirtisidir. Ayrıca, renomegali, hepatomegali ve endokrin organların genişlemesini içeren organomegali de görülür. Ekstremitelerin, vücut büyüklüğünün, çene, dilin ve alının genişlemesi belirgindir.
En çarpıcı belirtiler kas-iskelet sisteminde görülür; patilerlerde, çene ve kafatası dahil olmak üzere kas kütlesinde artış ve vücuttaki akral segmentlerin büyümesini içerir. Kardiyovasküler anormallikler (radyografik ve ekokardiyografik), sistolik üfürümler ve konjestif kalp yetmezliği hastalık seyrinde geç gelişir. Azotemi de akromegalik kedilerin ~% 50'sinde hastalık seyrinde geç gelişir.

Akromegalili tüm kedilerde diabetes mellitus ile sonuçlanan bozulmuş glikoz toleransı ve insülin direnci görülür. Endojen insülinin ölçümü, artmış serum insülin konsantrasyonlarını ortaya çıkarmaktadır. Şiddetli insülin direnci ve hiperglisemiye rağmen ketoz nadirdir. Karaciğer enzimlerinde hiperkolesterolemi ve hafif artışlar diyabetik duruma atfedilir. Azotemisi olmayan hiperfosfatemi de yaygın bir klinikopatolojik bulgudur. İnatçı proteinüri haricinde idrar tahlili dikkat çekici değildir.

Lezyonlar
Akromegalik kedilerde brüt nekropsi bulguları geniş bir geniş hipofiz kitlesi, belirgin sol ventrikül ve septal hipertrofi (erken) veya dilate kardiyomiyopati (geç), hepatomegali, renomegali, dejeneratif eklem hastalığı, hipertrofik kardiyomiyopati içerebilir. Endokrin bezlerin histopatolojik incelemesi, hipofiz bezinin asidofil adenomunu ortaya çıkarır; tiroid bezinin adenomatöz hiperplazisi ve adrenal kortekslerin, paratiroid bezlerinin ve pankreasın nodüler hiperplazisi göze çarpar.

Teşhis
Kesin tanı, şüpheli olgularda artmış plazma büyüme hormonu veya insülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF-1) konsantrasyonlarının ölçülmesini gerektirir. Ne yazık ki, kedigillerin büyüme hormonu analizleri mevcut değildir. Serum IGF-1 konsantrasyonları, akromegalik kedilerde büyük ölçüde artmaktadır.

Günümüzde en kesin tanı testi hipofiz bölgesinin BT'sidir. BT'nin sonuçları, insülin direncine (hipertiroidizm, hiperadremokortizm) ve klinik belirtilere ve laboratuvar anormalliklerine neden olan diğer hastalıkların elenmesi ile birleştiğinde, akromegali tanısını destekler.

Tedavi ve Prognoz
İnsanlarda medikal tedavi, bromokriptin ve somatostatin analogları (oktreotid) gibi dopamin agonistlerinin kullanımını içerir. Akromegalik kedilerde oktreotid ile tedavi başarısız olmuştur. Uzun etkili somatostatin analoglarının etkinliğinin olmaması, türe özgü doku bağlanmasından kaynaklanabilir. Radyasyon tedavisi muhtemelen düşük morbidite ve mortalite oranlarıyla başarı için en büyük şansı sunmaktadır. Dezavantaj olarak tümör küçülmesinin yavaş olması(> 3 yıl) ve hipopituitarizm, kraniyal ve optik sinir hasarı ve hipotalamusun yaralanmasını içerir.

Tedavi edilmeyen akromegalili kedilerde kısa dönemde prognoz iyi sayılır. İnsülin direnci genellikle, insülin kullanılarak tatmin edici şekilde kontrol edilir. Ancak uzun süreli prognoz nispeten zayıftır ve çoğu kedilerde konjestif kalp yetmezliği, kronik böbrek yetmezliği belirtileri görülür.

Sponsorlar
Derneğimiz 2017 Ocak ayında ''Kedi Hekimliği Derneği'' adıyla sürekli gelişen ve her gün daha da özelleşen sağlık ve tıp alanı gibi, biz Veteriner Hekimlerin de daha spesifik çalışmalar yapabilmesi hedefiyle "Kedi Hekimliği" alanına yoğunlaşmak, "Kedi"yi ve özellikle "Hekimliğimizi" kapsayan kısmını irdelemek, hem siz meslektaşlarımız hem de Veteriner Hekim Adayı öğrencilerimizin bu alandaki gelişimine katkı sağlayabilmek amacı ve heyecanı ile kurulmuştur.